OGP-ის გლობალური სამიტი საქართველოში

17-19 ივლისს, თბილისში, ღია მმართველობის პარტნიორობის (OGP) რიგით მეხუთე გლობალური სამიტი გაიმართა. სამიტი საპარლამენტო ღიაობის დღით გაიხსნა, რომელსაც 17 ივლისს საქართველოს პარლამენტმა უმასპინძლა (იხ. ღონისძიების ფოტოები).

საპარლამენტო დღის პარალელურად, OGP-ის სამიტის ფარგლებში, სამოქალაქო საზოგადოების დღეც გაიმართა, რომელსაც ღია მმართველობის საკითხებზე მომუშავე სამოქალაქო საზოგადოების წარმომადგენლები დაესწრნენ. შეხვედრა გახსნეს ინფორმაციის თავისუფლების განვითარების ინსტიტუტის (IDFI) აღმასრულებელმა დირექტორმა გიორგი კლდიაშვილმა და ღია საზოგადოების ფონდის (OSGF) აღმასრულებელმა დირექტორმა ქეთი ხუციშვილმა.

ღონისძიების ფარგლებში, გიორგი კლდიაშვილმა OGP-ის ფარგლებში საქართველოს მიერ მიღწეულ წარმატებებსა და ასევე არსებულ გამოწვევებზე ისაუბრა. მან აღნიშნა, რომ საქართველოს OGP-ში გაერთიანების პირველივე დღიდან, სამოქალაქო საზოგადოება, საქართველოს მთავრობასთან ერთად, აქტიურად იყო ჩართული OGP-ის ფუძემდებლური პრინციპების დანერგვაში. თუმცა, აღნიშნული პროცესის მიმდინარეობისას, სამოქალაქო საზოგადოება მთავრობის მხრიდან გარკვეულ პრობლემებს და გამოწვევებს აწყდებოდა, რაც გიორგი კლდიაშვილის თქმით, არა მხოლოდ საქართველოს, არამედ მსოფლიოს მასშტაბით მრავალი ქვეყნის პრობლემას და გამოწვევას წარმოადგენს.

ამასთან, გიორგი კლდიაშვილმა აღნიშნა, რომ საქართველოს მთავრობისა და სამოქალაქო საზოგადოების წარმომადგენლების ერთობლივი მუშაობა გრძელდება და აუცილებელია, რომ ამ ძალისხმევას რეალური და ამბიციური შედეგი მოჰყვეს. გიორგი კლდიაშვილმა ხაზი გაუსვა ინფორმაციის თავისუფლებასთან დაკავშირებული საკანონმდებლო რეფორმების გატარების აუცილებლობას და ეს დღეისათვის არსებულ მთავარ გამოწვევად დაასახელა.

შეხვედრა გაგრძელდა OGP-ის სამოქალაქო საზოგადოების ჩართულობის დირექტორის პოლ მაასენის გამოსვლით, რომელმაც სამოქალაქო საზოგადოების 2016-2018 წლების გამოკითხვის შედეგები წარმოადგინა. სამოქალაქო საზოგადოების დღეზე ასევე განხილულ იქნა OGP-ის წევრი სახელმწიფოების მიერ ბოლო 6 წლის განმავლობაში მიღებული გამოცდილება და განისაზღვრა პარტნიორობის სამომავლო პრიორიტეტები.

18 ივლისს, ფილარმონიის დიდ საკონცერტო დარბაზში, OGP-ის ლობალური სამიტის, მთავრი ღონისძიების საზეიმო გახსნა გაიმართა. შეხვედრა გახსნეს საქართველოს პრემიერმინისტრმა მამუკა ბახტაძემ, OGP-ის აღმასრულებელმა დირექტორმა სანჯეი პრადჰანმა და OGP-ის სამოქალაქო საზოგადოების თანათავმჯდომარემ მუკელანი დიმბამ.

IDFI-ის აღმასრულებელმა დირექტორმა გიორგი კლდიაშვილმა, მონაწილეობა მიიღო პანელში სახელწოდებით – OGP-ის დაპირება მთავრობების მიერ მოქალაქეებისათვის უკეთესი სერვისების გაწევის შესახებ. პანელში ასევე მონაწილეობდნენ/სიტყვით გამოვიდნენ: შრილანკის პრეზიდენტი მაითრიპალა სირისენა, ყირგიზეთის რესპუბლიკის პრემიერ-მინისტრი მუჰამედკალი აბილგაზიევი, სერბეთის პრემიერ-მინისტრი ანა ბრნაბიკი და ახალი ზელანდიის ყოფილი პრემიერ-მინისტრი/OGP-ის ელჩი ჰელენ კლარკი.

„OGP-ის დაფუძნების პირველივე დღიდან, ჩვენ ამ ინიციატივას ვუყურებდით, როგორც მექანიზმს, რომელიც ანგარიშვალდებულების, გამჭვირვალობის, მოქალაქეების ჩართულობისა და მათთვის უკეთესი სერვისების მიწოდების კუთხით მრავალი მნიშვნელოვანი რეფორმის განხორციელების შესაძლებლობას გვანიჭებს. OGP-ის საშუალებით, საქართველოში სამოქალაქო საზოგადოების წარმომადგენლებსა და მთავრობას შორის დიალოგისათვის აუცილებელი პლატფორმა შეიქმნა. მთავრობასთან დიალოგი და თანამშრომლობა ჩვენი ქვეყნისათვის უდიდეს მიღწევას წარმოადგენს და ლოგიკურია, რომ აღნიშნულის შედეგად საქართველო პარტნიორობის თავმჯდომარედ იქნა არჩეული. მოქალაქეებისათვის სერვისების გაწევის კუთხით, მინდა ყურადღება იუსტიციის სახლების სერვისების დანერგვაზე გავამახვილო, რაც საქართველოს მიერ შემუშავებული ეროვნული გეგმებიდან გამომდინარე ვალდებულებას წარმოადგენდა. ასევე, საყურადღებოა კორუფციის აღმოფხვრის კუთხით განხორციელებული რეფორმები, უფრო კონკრეტულად კი თანამდებობის პირების მიერ წარმოდგენილი ქონებრივი დეკლარაციების მონიტორინგის სისტემის შემუშავება.” – აღნიშნა გიორგი კლდიაშვილმა და დასძინა: “მიმაჩნია, რომ აღნიშნული ვალდებულებები და რეფორმები უშუალოდ მოქალაქეების ინტერესებზე იყო ორიენტირებული. გამოწვევებზე საუბრისას, აღსანიშნავია, რომ ხშირ შემთხვევაში, მთავრობა ვერ განსაზღვრავს მოქალაქეების მოთხოვნებსა და სურვილებს და ამის ნათელი მაგალითი ის რეფორმებია, რომლებზეც მე ვისაუბრე და რომლებიც, ძირითადად, სამოქალაქო საზოგადოების წარმომადგენლების მიერ შემუშავებულ და მთავრობისათვის წარდგენილ ინიციატივებს წარმოადგენს. იმ ვალდებულებებზე საუბრისას, რომლებიც უშუალოდ სახელმწიფო უწყებების მიერ იქნა შემუშავებული, აღსანიშნავია, რომ ხშირ შემთხვევაში, ეს ვალდებულებები ნაკლებად რელევანტურია და არ ეხმაურება მოქალაქეების მოთხოვნებსა და მოლოდინებს.“ (გიორგი კლდიაშვილის სიტყვა – ვიდეო)

სამიტის გახსნა OGP-ის ახალი წევრი ქვეყნების წარდგენით დასრულდა. სახელდობრ, ინიციატივას შეუერთდნენ ეკვადორის, ყირგიზეთის, მოროკოს, პორტუგალიისა და სენეგალის მთავრობები და ასევე ესპანეთის, რუმინეთის, ნიგერიის, კოლუმბიისა და ფილიპინების ადგილობრივი ხელისუფლებები.

18 ივლისს, OGP-ის გლობალური სამიტი სხვადასხვა თემის შესახებ პანელებით გაგრძელდა. IDFI-ის აღმასრულებელმა დირექტორმა გიორგი კლდიაშვილმა, მონაწილეობა მიიღო პანელში სახელწოდებით – ღია მმართველობის კუთხით აღმოსავლეთ პარტნიორობაში არსებული შედეგები, გამოწვევები და შესაძლებლობები. აღნიშნული პანელის მიზანს აღმოსავლეთ პარტნიორობის წევრი სახელმწიფოების მიერ ღია მმართველობის, ეკონომიკისა და ურთიერთთანამშრომლობის გაძლიერება წარმოადგენდა. გიორგი კლდიაშვილმა ყურადღება გაამახვილა საქართველოში კორუფციასთან ბრძოლასთან დაკავშირებით არსებულ პრობლემებსა და გამოწვევებზე.

„საქართველოში არსებული ანტიკორუფციული სისტემა პრაქტიკაში სრულყოფილად არ მუშაობს, რადგან იგი ვერ აჩერებს მაღალი დონის კორუფციას. საქართველოს მთავრობის მიერ შემუშავებული ბოლო ღია მმართველობის პარტნიორობის ეროვნული სამოქმედო გეგმა არ შეიცავს ამბიციურ ვალდებულებებს, განსაკუთრებით ანტიკორუფციული მიმართულებით. IDFI და მისი პარტნიორი ორგანიზაციები ითხოვდნენ დამოუკიდებელი ანტიკორუფციული სააგენტოს შექმნას, რაც, სამწუხაროდ, არ აისახა სამოქმედო გეგმაში.“ – განაცხადა გიორგი კლდიაშვილმა.

19 ივლისს, OGP-ის გლობალური სამიტის დასკვნით დღეს, ღია მმართველობის მუდმივმოქმედი საპარლამენტო საბჭოს თავმჯდომარემ ირინა ფრუიძემ, საკანონმდებლო ფონდის გლობალურმა აღმასრულებელმა დირექტორმა მარია ბარონმა, პარაგვაის სენატორთა პალატის წარმომადგენელმა ბლანკა ოველარმა, უკრაინის პარლამენტის წევრმა ალიონა ივანივნა შტრუმმა და IDFI-ის აღმასრულებელმა დირექტორმა გიორგი კლდიაშვილმა მონაწილეობა მიიღეს პანელში სახელწოდებით – როგორ შეცვალა OGP-ის ოთხმა ვალდებულებამ პარლამენტებსა და მოქალაქეებს შორის ურთიერთობა. აღნიშნული პანელის მიზანს ჩართულობის კუთხით არგენტინის, საქართველოს, პარაგვაისა და უკრაინის პარლამენტების გამოცდილების გაზიარება წარმოადგენდა. ირინა ფრუიძემ და გიორგი კლდიაშვილმა საქართველოს პარლამენტის მიერ შემუშავებულ სამოქმედო გეგმებსა და მოქალაქეთა ჩართულობის კუთხით შემუშავებულ ვალდებულებებზე ისაუბრეს.

19 ივლისს ყურადღება ასევე დაეთმო საქართველოს მიერ OGP-ის თავმჯდომარეობასთან დაკავშირებულ საკითხებს. კერძოდ, პანელზე სახელწოდებით – საქართველოს წარმატება, რომელმაც ქვეყანას OGP-ის თავმჯდომარეობა მოუტანა – UNDP საქართველოს მუდმივი წარმომადგენლის თანაშემწემ ნათია ნაცვლიშვილმა, IDFI-ის აღმასრულებელმა დირექტორმა გიორგი კლდიაშვილმა, USAID-ის ევროპისა და ევრაზიის ადმინისტრატორის თანაშემწემ ბროკ ბირმანმა და საქართველოს იუსტიციის მინისტრმა თეა წულუკიანმა, ისაუბრეს OGP-ის ინიციატივის ფარგლებში საქართველოს მიერ განხორციელებულ რეფორმებზე, სამომავლო გეგმებზე და ასევე OGP-ის ფუძემდებლური პრინციპების განხორციელებასთან დაკავშირებით საქართველოს გამოცდილებაზე.

„პირველ რიგში, მინდა აღვნიშნო, რომ OGP-ის პრინციპების განხორციელება საქართველოში მთავრობისა და არასამთავრობო სექტორის ერთობლივი ძალისხმევით მიმდინარეობს და სწორედ ეს გამოარჩევს საქართველოს ინიციატივაში მონაწილე სხვა სახელმწიფოებისგან. საქართველო იმსახურებდა OGP-ის თავმჯდომარეობას და თბილისში სამიტის ჩატარება ჩვენი ქვეყნის წარმატების ცალსახა შედეგს წარმოადგენს.” – განაცხადა გიორგი კლდიაშვილმა.

საყურადღებოა, რომ IDFI ღია მმართველობის პარტნიორობის გლობალურ სამიტზე საკუთარი პანელით წარსდგა. პანელის ფარგლებში, IDFI-ის კვლევითი მიმართულების ხელმძღვანელმა გიორგი ლომთაძემ ისაუბრა იმაზე, თუ როგორ შეიძლება სახელმწიფო შესყიდვების გამოყენება მთავრობის ანგარიშვალდებულების, გამჭვირვალობის, სამართლიანობისა და ეფექტიანობის გასაზრდელად, ასევე, როგორ უნდა ითანამშრომლონ სამოქალაქო სექტორმა და მთავრობამ სახელმწიფო შესყიდვების გასაუმჯობესებლად.

გლობალურ სამიტზე ყურადღება ასევე დაეთმო მდგრადი განვითარების მიზნებთან (SDGs) დაკავშირებულ საკითხებს. IDFI-ის ანტიკორუფციული მიმართულების ხელმძღვანელმა საბა ბუაძემ, მონაწილეობა მიიღო პანელში სახელწოდებით – ინოვაციური პარტნიორობა მდგრადი განვითარების მე-16 მიზნის განხორციელებისა და მონიტორინგისათვის. პანელის ფარგლებში, მან მდგრადი განვითარების მიზნების განხორციელებასთან დაკავშირებით საქართველოს მიღწევებსა და გამოწვევებზე ისაუბრა.

„UNDP-ის მხარდაჭერით, ინდონეზიასთან, მექსიკასთან, სამხრეთ აფრიკასთან, ტუნისთან და ურუგვაისთან ერთად, საქართველოს მიეცა შესაძლებლობა შDG-ის მე-16 მიზნის განხორციელების ზედამხედველობის საპილოტე პროგრამაში მიეღო მონაწილეობა. აღნიშნული წარმოადგენდა უნიკალურ შესაძლებლობას ინფორმაციის თავისუფლების განვითარების ინსტიტუტისთვის (IDFI), რომელიც ამ პროცესში პარტნიორი არასამთავრობო ორგანიზაციის სტატუსით იყო ჩართული. ინიციატივის მხარდაჭერამდე, საქართველოს მთავრობას უკვე გამოცხადებული ჰქონდა მზადყოფნა მასზედ, რომ მდგრადი განვითარების 2030 წლის დღის წესრიგი განეხორციელებინა. ამასთან, მდგრადი განვითარების მე-16 მიზანი ჩვენი ქვეყნისათვის პრიორიტეტულად გამოცხადდა. თუმცა, უნდა აღვნიშნო, რომ 2016 წლიდან, მდგრადი განვითარების მიზნების ეროვნულ სისტემაში დანერგვის კუთხით, მთავრობის მხრიდან ძალიან მცირედი გაკეთდა. ამასთან, საყურადღებოა, რომ არსებული გამოწვევების მიუხედავად, IDFI და საქართველოს მთავრობა ერთობლივად მუშაობენ საპილოტე პროგრამის ყველა ფაზის წარმატებით განხორციელებაზე.“ – განაცხადა საბა ბუაძემ.

Advertisements

ღია მმართველობის მე-5 გლობალური სამიტი საპარლამენტო ღიაობის დღით გაიხსნა

ახალი გზები და ინოვაციური ტექნოლოგიები საკანონმდებლო ღიაობის მისაღწევად. ღია მმართველობის გლობალური სამიტის დაწყებამდე ერთი დღით ადრე საქართველოს პარლამენტმა საკანონმდებლო ღიაობის დღეს უმასპინძლა. საერთაშორისო ღონისძიებას 24 ქვეყნისა და 12 პარლამენტის 200-ზე მეტი წარმომადგენელი შეუერთდა.

ღია პარლამენტის დღეზე გამართული მსჯელობა საკანონმდებლო ღიაობის ყველაზე მნიშვნელოვან საკითხებს შეეხო, მათ შორის საპარლამენტო რეფორმების გატარებასა და ახალი ინოვაციური ტექნოლოგიების გამოყენებას.

ღია პარლამენტის დღე გახსნა საქართველოს პარლამენტის თავმჯდომარემ, ირაკლი კობახიძემ. მან ხაზი გაუსვა საპარლამენტო ღიაობის მნიშვნელობას დემოკრატიულ განვითარებაში და აღნიშნა საქართველოს მიღწევები ღია პარლამენტის პრინციპების დანერგვის გზაზე.

კონფერენციის მონაწილეებს ვიდეო მიმართვა გაუგზავნა ჰეიდი ჰაუტალამ, ევროპარლამენტის ვიცე-პრეზიდენტმა. მისასალმებელი სიტყვებით გამოვიდნენ სენატორი ბლანკა ოველარი – ღია პარლამენტის ქსელის ParlAmericas პრეზიდენტი, და სანჯეი პრადჰანი – ღია მმართველობის პარტნიორობის (OGP) მთავარი აღმასრულებელი ხელმძღვანელი.

ღია პარლამენტის დღეში მონაწილეობა მიიღო ღია მმართველობის პარტნიორობის (OGP) ელჩმა, ახალი ზელანდიის ყოფილმა პრემიერ-მინისტრმა (1999 – 2008) და გაეროს განვითარების პროგრამის (UNDP) ყოფილმა ადმინისტრატორმა (2009 – 2017) – ჰელენ კლარკმა.

საპანელო დისკუსიებს გაუძღვნენ ნილს სკოტი – გაეროს განვითარების პროგრამის (UNDP) ხელმძღვანელი საქართველოში, მუკელანი დიმბა – ღია მმართველობის პარტნიორობის (OGP) თანათავმჯდომარე სამოქალაქო საზოგადოებიდან, და ლორა თორნთონი – ეროვნულ დემოკრატიული ინსტიტუტის (NDI) დირექტორი საქართველოში.

შეხვედრის დასკვნით ნაწილს დაესწრო კატარინა მატერნოვა, ევროკომისიის გენერალური დირექტორის მოადგილე.

კონფერენციაზე გამართული მსჯელობა შეეხო საკანონმდებლო გამჭვირვალობისა და ანგარიშვალდებულების გაზრდას. მონაწილეებმა ისაუბრეს საპარლამენტო საქმიანობაში მოქალაქეთა ჩართულობის ახალ გზებზე, როგორიცაა მონაწილეობითი კანონშემოქმედება (crowdlaw) და ინოვაციური ტექნოლოგიების გამოყენება. IDFI-ის პროგრამების დირექტორმა ლევან ავალიშვილმა ისაუბრა იმ ახალი ელექტრონული სერვისების შესახებ, რომელიც საქართველოს პარლამენტმა ადგილობრივი და საერთაშორისო ორგანიზაციების დახმარებით დანერგა საკანონდებლო ღიაობის უზრუნველსაყოფად.

სხვადასხვა ქვეყნის პარლამენტების წარმომადგენლებმა ისაუბრეს მათ ეროვნულ გამოცდილებაზე, წარმატებებსა და გამოწვევებზე საპარლამენტო ღიაობის მიღწევის საქმეში. მათ ასევე განიხილეს საკანონმდებლო ჩართულობის პოლიტიკა, რომელიც ღია მმართველობის პარტნიორობის (OGP) მმართველმა კომიტეტმა 2016 წლის სექტემბერში მიიღო.

დღის ბოლოს გაიმართა შემაჯამებელი მსჯელობა სამომავლო ნაბიჯებსა და ღია პარლამენტის ელექტრონული ქსელის (OPeN) საქმიანობაზე, რომელსაც გაუძღვნენ სკოტ ჰუბლი – ეროვნულ დემოკრატიული ინსტიტუტის (NDI) მმართველობის პროგრამების დირექტორი, და დევინ ო’შონესი, ვესტმინსტერის ფონდის დემოკრატიისთვის (Westminster Foundation for Democracy) პროგრამების დირექტორი.

საპარლამენტო ღიაობის დღის ორგანიზატორია საქართველოს პარლამენტი ღია მმართველობის პარტნიორობასთან (OGP) თანამშრომლობით, ხოლო მხარდამჭერები – ევროკავშირი (EU), გაეროს განვითარენის პროგრამა (UNDP), აშშ საერთაშორისო განვითარების სააგენტოს დემოკრატიული მმართველობის ინიციატივა (USAID/GGI),  ინფორმაციის თავისუფლების განვითარების ინსტიტუტი (IDFI),  ეროვნული დემოკრატიული ინსტიტუტი (NDI) და გერმანიის საერთაშორისო თანამშრომლობის საზოგადოება (GIZ).

ღია მმართველობის პარტნიორობა – გლობალური სამიტები და საქართველოს მიღწევები

16 ივლისი 2018

ღია მმართველობის პარტნიორობა” (OGP – Open Government Partnership) აშშ-ისა და ბრაზილიის პრეზიდენტების ერთობლივი ინიციატივის შედეგად დაფუძნდა 2011 წლის 20 სექტემბერს გაეროს გენერალური ასამბლეის შეხვედრის ფარგლებში. დღეის მდგომარეობით, იგი 76 ქვეყანას აერთიანებს. პარტნიორობა წარმოადგენს მრავალმხრივ საერთაშორისო ინიციატივას, რომელიც მიზნად ისახავს მთავრობის მიერ გამჭვირვალობის, ეფექტურობისა და ანგარიშვალდებულების გაზრდის, კორუფციასთან ბრძოლის,  აგრეთვე, მმართველობის გაძლიერებისთვის ახალი ტექნოლოგიების დანერგვის მიზნით, ვალდებულებების აღებას.

OGP-ის ზედამხედველობას უწევს მთავრობისა და სამოქალაქო საზოგადოების წარმომადგენლებისაგან პროპორციული რაოდენობით დაკომპლექტებული სამეთვალყურეო კომიტეტი (Steering Committee). სამეთვალყურეო კომიტეტი, ქვეკომიტეტებისა და თემატური ჯგუფების დახმარებით, აყალიბებს OGP-ის საქმიანობის ძირითად მიმართულებებს, მის პოლიტიკასა და იდეას, ამასთან, კონტროლს უწევს წევრი სახელმწიფოების მიერ ნაკისრი ვალდებულებების შესრულებას და ზედამხედველობს OGP-ის ფუნქციონირებას. კომიტეტს ხელმძღვანელობენ თავმჯდომარე, თავმჯდომარის მოადგილე და ორი სამოქალაქო საზოგადოების წარმომადგენელი.

OGP-ს ხელმძღვანელობს მხარდამჭრი ერთეული (Support Unit), რომელიც მუდმივი სამდივნოს როლს ასრულებს და სამეთვალყურეო კომიტეტთან მჭიდრო თანამშრომლობით, OGP-ს მიზნებს ახორციელებს. მხარდამჭერი ერთეულის ძირითად მოვალეობებს OGP-ს გარე კომუნიკაციების, OGP-ს პარტნიორებთან საორგანიზაციო ურთიერთობებისა და წევრობის გაფართოება წარმოადგენს.

საქართველოს მთავრობის და პარლამენტის მონაწილეობა ღია მმართველობის პარტნიორობაში

2014 წლის 30 ივლისს, პირველად 2011 წლის შემდეგ, ღია მმართველობის სამეთვალყურეო კომიტეტი არჩევნების გზით დაკომპლექტდა. სამეთვალყურეო კომიტეტის წევრობის 8 ვაკანტური ადგილისთვის 11 სახელმწიფო იბრძოდა, მათ შორის საქართველოც. არჩევნების შედეგად, აშშ, ბრაზილია, გაერთიანებული სამეფო, ფილიპინები და ტანზანია ხელახლა აირჩიეს სამეთვალაყურეო კომიტეტის წევრებად, ხოლო საქართველო, საფრანგეთი, და ხორვატია პირველად შეუერთდნენ კომიტეტს. 2016 წლის 4 მაისს საქართველო OGP-ის თანათავმჯდომარედ იქნა არჩეული. 2013 წლის აგვისტოდან ქვეყანა ასევე არის OGP-ის სამეთვალყურეო კომიტეტის წევრი. თანათავმჯდომარის უფლებამოსილების ფარგლებში, რომელიც 1 ოქტომბრიდან დაიწყო, საქართველო საფრანგეთთან ერთად ხელმძღვანელებოდა მმართველ კომიტეტს.

2017 წლის ივნისში, გიორგი კლდიაშვილი, ინფორმაციის თავისუფლების განვითარების ინსტიტუტის (IDFI) აღმასრულებელი დირექტორი, მმართველობის პარტნიორობის (OGP) სამეთვალყურეო კომიტეტის ახალ წევრად იქნა არჩეული, როგორც სამოქალაქო საზოგადოების წარმომადგენელი. წევრობის კანდიდატად გიორგი კლდიაშვილი წარადგინა ნილს სკოტმა, გაეროს განვითარების პროგრამის (UNDP) წარმომადგენელი საქართველოში.

ამასთან, 2017 წლის 19 სექტემბერს, ნიუ-იორკში, გაეროს გენერალური ასამბლეის რიგით 72-ე სხდომაზე, გაიმართა ღია მმართველობის პარტნიორობის (OGP) სამეთვალყურეო კომიტეტის (Steering Committee) შეხვედრა. შეხვედრაზე, საქართველოს პრემიერმინისტრმა გიორგი კვირიკაშვილმა საფრანგეთის პრეზიდენტისგან ემანულ მაკრონისგან ღია მმართველობის პარტნიორობის (OGP) თავმჯდომარეობა ოფიციალურად გადმოიბარა.

”ღია მმართველობა პარტნიორობის” (OGP) ფარგლებში საქართველომ უკვე მეოთხე, 2018-2019 წლების სამოქმედო გეგმა დაამტკიცა. წინა სამი სამოქმედო გეგმის ფარგლებში 2012-2018 წლებში საქართველოს მთავრობამ მრავალი მნიშვნელოვანი ვალდებულება შეასრულა.

გარდა ამისა, 2015 წლის 30 აპრილს საქართველოს პარლამენტმა და საქართველოს ღია პარლამენტის სამუშაო ჯგუფის წევრმა არასამთავრობო და საერთაშორისო ორგანიზაციებმა საპარლამენტო ღიაობის მემორანდუმი გააფორმეს, რის შედეგადაც საქართველო რეგიონში პირველი ქვეყანა გახდა, რომელმაც პარლამენტში ღია მმართველობის პრინციპების დანერგვა დაიწყო.

აღსანიშნავია, რომ 2015 წლის გლობალურ სამიტზე, საქართველოს პარლამენტმა, ღია მმართველობის პარტნიორობის ჩემპიონთა ჯილდო  მოიპოვა. უფრო კონკრეტულად, ჯილდო გადაეცა პარლამენტის ინტერფრაქციულ ჯგუფს სამთავრობო და სამოქალაქო სექტორებს შორის სამოქმედო გეგმის შემუშავებისას იდეალური თანამშრომლობისთვის და სამოქმედო გეგმაში სამოქალაქო ორგანიზაციების ინიციატივებისა და რეკომენდაციების წარმატებით შეტანისთვის.

დღეის მდგომარეობით, საქართველოს პარლამენტმა, სამოქალაქო საზოგადოების წარმომადგენლებთან და საერთაშორისო ორგანიზაციებთან ერთობლივი ძალისხმევის შედეგად, სამი სამოქმედო გეგმა (2015-2016, 2017, 2018-2019) დაამტკიცა და გეგმებით განსაზღვრულ ვალდებულებებს წარმატებით ახორციელებს.

საყურადღებოა, რომ 2017 წლის საპარლამენტო ღიაობის სამოქმედო გეგმით, საქართველოს პარლამენტმა ვალდებულად აიღო საქართველოს მთავრობის მიერ ღია მმართველობის პარტნიორობის (OGP) ფარგლებში განხორციელებულის საქმიანობის ზედამხედველობა და მონიტორინგი.

აღნიშნულის შედეგად, ეროვნული სამოქმედო გეგმის განხორციელებისა და შემუშავების პროცესში, საქართველოს მთავრობამ პარლამენტს ღია მმართველობის პარტნიორობის (OGP) ფარგლებში მის მიერ განხორციელებულ საქმიანობასთან და მიღწევებთან დაკავშირებით ინფორმაცია წარუდგინა. ეს დემოკრატიის გაზრდისა და სამთავრობო დაწესებულებების ანგარიშვალდებულების კუთხით წინ გადადგმულ ნაბიჯს წარმოადგენს.

ყოველივე ზემოაღნიშნულიდან გამომდინარე, საქართველოს მიერ OGP-ის თავმჯდომარის სტატუსის მოპოვება ინფორმაციის გამჭვირვალობისა და დემოკრატიული საზოგადოების განვითარების მიმართულებით კიდევ ერთ წინგადადგმულ ნაბიჯად და დიდ წარმატებად შეგვიძლია მივიჩნიოთ.

თბილისის მერიის მონაწილეობა ღია მმართველობის პარტნიორობაში (OGP)

2017 წლის 16 ნოემბერს თბილისის მთავრობამ „ღია მმართველობის პარტნიორობის“ (OGP) ფარგლებში თბილისის 2017 წლის სამოქმედო გეგმა დაამტკიცა. გეგმის შემუშავებისა და მონიტორინგის მიზნით, 2017 წლის მაისში შეიქმნა 20 წევრისაგან შემდგარი „ღია მმართველობის პარტნიორობის (OGP) ფარგლებში სამოქმედო გეგმის მომზადების, მისი შესრულების ხელშეწყობისა და მონიტორინგის სამუშაო ჯგუფი“. ჯგუფი სხვადასხვა არასამთავრობო ორგანიზაციების და საერთაშორისო პროგრამების წარმომადგენლებით არის დაკომპლექტებული, მათ შორის არიან: ფონდი ღია საზოგადოება საქართველო, ინფორმაციის თავისუფლების განვითარების ინსტიტუტი (IDFI), საერთაშორისო გამჭვირვალობა საქართველო, დემოკრატიული მმართველობის ინიციატივის პროგრამა (USAID) და პროგრამა „ევროკავშირის წარმომადგენლობა საქართველოში.“

აღსანიშნავია, რომ თბილისის მერიამ სამოქმედო გეგმა „ღია მმართველობის პარტნიორობის“ საპილოტე პროგრამის ფარგლებში შეიმუშავა და ამ ნაბიჯით აქტიურად შეურთდა საქართველოში OGP-ს პრინციპების დანერგვის პროცესს.

„ღია მმართველობის პარტნიორობის“ პირველი გლობალური სამიტი ბრაზილიაში (2012 წლის აპრილი)

„ღია მმართველობის პარტნიორობის“ (OGP) პირველი გლობალური სამიტი 2012 წლის 17-18 აპრილს ბრაზილიის დედაქალაქ ბრაზილიაში გაიმართა და მას 53 ქვეყნის ხელისუფლებებისა და სამოქალაქო საზოგადოების წარმომადგენლები დაესწრნენ. შეხვედრას საქართველოს პრემიერმინისტრი და სამოქალაქო სექტორის წარმომადგენლებიც ესწრებოდნენ. ბრაზილიის შეხვედრა OGP-ის წევრი ქვეყნების მიერ ნაკისრი ვალდებულებების შესრულების პროგრესის მიმოხილვას და მთავარი მიმართულებების განსაზღვრას ისახავდა მიზნად.

ამასთან, შეხვედრაზე ხელისუფლებებისა და სამოქალაქო საზოგადოების წარმომადგენლებმა OGP-ის პრინციპების დანერგვის მიზნით შემუშავებული სამოქმედო გეგმები წარმოადგინეს.

ბრაზილიის 2012 წლის შეხვედრაზე ასევე განხილულ იქნა ისეთი თემები, როგორიცაა ინფორმაციაზე წვდომა, საჯარო მომსახურების გაწევა, ღია მონაცემთა პორტალების შექმნის აუცილებლობა, საჯარო ფინანსების მართვა, ფინანსების განკარგვის პროცესის გამჭვირვალობა, სამოქალაქო საზოგადოებისა და კერძო სექტორის პოზიცია ინფორმაციაზე წვდომასთან დაკავშირებით და სხვა.

“ღია მმართველობის პარტნიორობის” მეორე გლობალური სამიტი ლონდონში (2013 წლის ოქტომბერი)

2013 წლის 31 ოქტომბერს – 1 ნოემბერს დიდი ბრიტანეთის დედაქალაქ ლონდონში გაიმართა „ღია მმართველობის პარტნიორობის“ (OGP) რიგით მეორე გლობალური სამიტი, რომელსაც OGP-ის წევრი ქვეყნების 1,000-მდე წარმომადგენელი ესწრებოდა. საქართველოს დელეგაციას ხელისუფლების მხრიდან – იუსტიციის მინისტრი, ხოლო სამოქალაქო საზოგადოების მხრიდან არასამთავრობო ორგანიზაცია „ინფორმაციის თავისუფლების განვითარების ინსტიტუტი“ (IDFI) ესწრებოდნენ. სამიტის მონაწილე ქვეყნებმა განიხილეს OGP-ის პრინციპებიდან გამომდინარე ვალდებულებების შესრულების პროგრესი და დასახეს ახალი მიზნები და გამოწვევები. 2013 წლის ლონდონის სამიტზე განისაზღვრა შემდეგი პრიორიტეტები: მმართველობის ღიაობის ხელშეწყობა, დემოკრატიის განვითარებისა და კორუფციის აღმოფხვრის მიზნით ფინანსური გამჭვირვალობა, ანგარიშგების გლობალური სტანდარტების შემუშავება ბუნებრივი რესურსების გამოყენების გამჭვირვალობისთვის, მთავრობასა და მოსახლეობას შორის დიალოგისა და თანამშრომლობის გაზრდა და სხვა. ლონდონის სამიტზე თითოეულმა ქვეყანამ დაასახელა განახლებულ სამოქმედო გეგმაში შესატანი ახალი ვალდებულებები. საქართველომ საჯარო ინფორმაციის ერთიანი ბაზის (data.gov.ge) შემუშავების და ინფორმაციის თავისუფლების ახალი კანონის მიღების ვალდებულება აიღო. ამასთან, საქართველოს დელეგაციამ მონაწილეობა მიიღო ინფორმაციის თავისუფლების სამუშაო ჯგუფის შეხვედრაში, რომლის მიზანიც ინფორმაციის თავისუფლებასთან დაკავშირებული ვალდებულებების შესრულების ხელშეწყობა იყო.

“ღია მმართველობის პარტნიორობის” მესამე გლობალური სამიტი მეხიკოში (2015 წლის ოქტომბერი)

„ღია მმართველობის პარტნიორობის“ (OGP) რიგით მესამე გლობალური სამიტი 2015 წლის 28-29 ოქტომბერს მექსიკის დედაქალაქ მეხიკოში გაიმართა და მასზე სამოქალაქო საზოგადოების, ბიზნეს სექტორისა და მთავრობის 1500-მდე წარმომადგენელი შეიკრიბა. გლობალურ სამიტამდე 1 დღით ადრე ჩატარდა OGP-ის სამოქალაქო საზოგადოების დღე. ეს ღონისძიება მიზნად ისახავდა OGP-ის სახელმწიფოებს შორის პარტნიორობის გაღრმავებას, OGP-ში სახელმწიფოებს შორის პარტნიორობის გაღრმავებას, OGP-ში ჩართული ქვეყნების რაოდენობის ზრდას, სხვადასხვა ქვეყნების გამოცდილების გაზიარებასა და OGP-ის ვალდებულებების გაფართოებას. მეხიკოს სამიტზე განხილულ იქნა ისეთი მნიშვნელოვანი საკითხი, როგორიცაა საკანონმდებლო პროცესისა და ტექნოლოგიების ურთიერთდამოკიდებულება. სახელდობრ, განისაზღვრა, რომ საკანონმდებლო პროცესის გამჭვირვალობის ერთ-ერთი უმნიშვნელოვანესი ხელშემწყობი ფაქტორია ტექნოლოგიური მხარდაჭერა, რომელიც დაინტერესებულ პირებს ინფორმაციაზე წვდომას უადვილებს და, შესაბამისად, ხელს უწყობს მოსახლეობის საკანონმდებლო პროცესებში ჩართულობას.

მეხიკოს სამიტზე აგრეთვე განხილულ იქნა საპარლამენტო ღიაობის დანერგვის მექანიზმები. ამასთან, სამიტზე ხაზი გაესვა OGP-ის პრინციპების დანერგვაში სასამართლო ხელისუფლების ჩართვის აუცილებლობას. სამიტის ფარგლებში, OGP-ის საკანონმდებლო ღიაობის სამუშაო ჯგუფმა საკანონმდებლო ღიაობის ტრეინინგი ჩაატარა, რომლის ფარგლებშიც განხილულ იქნა ისეთი საკითხები, როგორიცაა ტექნოლოგიის როლი საკანონმდებლო გამჭვირვალობის განვითარებასა და ხელშეწყობაში, ინფორმაციაზე წვდომის კანონმდებლობის შემუშავებასთან დაკავშირებული გამოცდილება, საპარლამენტო ეთიკის საერთაშორისო სტანდარტების დანერგვა და სხვა. საკანონმდებლო ღიაობის სამუშაო ჯგუფის დახმარებით, მრავალმა ქვეყანამ OGP-ის მიზნების განხორციელების პროცესში საკანონმდებლო ორგანოების ჩართვის ვალდებულება აიღო. 2015 წლის მეხიკოს გლობალური სამიტის მონაწილე ქვეყნებმა ასევე განიხილეს ღია მმართველობის როლი გაეროს 2030 წლის მდგრადი განვითარების მიზნების განხორციელებაში.

“ღია მმართველობის პარტნიორობის” მეოთხე გლობალური სამიტი პარიზში (2016 წლის დეკემბერი)

2016 წლის 7-9 დეკემბერს, საფრანგეთის დედაქალაქ პარიზში ჩატარდა “ღია მმართველობის პარტნიორობის” (OGP) მეოთხე გლობალური სამიტი, რომელსაც სამოქალაქო საზოგადოების, ბიზნეს სექტორისა და მთავრობების 3,000-მდე წარმომადგენელი ესწრებოდნენ. OGP-ის სამიტს ასევე ესწრებოდნენ სახელმწიფო და არასამთავრობო ორგანიზაციების, მათ შორის “ინფორმაციის თავისუფლების განვითარების ინსტიტუტის” (IDFI) წარმომადგენლები. სამიტის ერთ-ერთ მთავარ მოვლენას „პარიზის დეკლარაციის“ საზოგადოებისთვის წარდგენა და მიღება წარმოადგენდა, რომლის მიზანია მთავრობებისა და არასამთავრობო ორგანიზაციების მიერ OGP-ის დანარჩენი წევრებისთვის საკუთარი გამოცდილებისა და მექანიზმების გაზიარება.

“ღია მმართველობის პარტნიორობის” რიგით მეხუთე გლობალური სამიტი თბილისში (2018 წლის ივლისი)

2018 წლის 17-19 ივლისს, თბილისი უმასპინძლებს ღია მმართველობის პარტნიორობის რიგით მეხუთე გლობალურ სამიტს, რომელზეც თავს მოიყრის სხვადასხვა ქვეყნის 2000-მდე წარმომადგენელი. მთავრობების ხელმძღვანელები, პარლამენტის წევრები, სამოქალაქო საზოგადოეიბს და აკადემიის წარმომადგენლები, აგრეთვე საერთაშორისო და დონორი ორგანიზაციები განიხილავენ ღია მმართველობასთან დაკავშირებულ საკითხებს. სამიტი გაიხსნება სამოქალაქო საზოგადოების დღით, რომელიც მსოფლიოს სხვადასხვა ქვეყნებიდან წარმოდგენილი, ღია მმართველობის საკითხებზე მომუშავე სამოქალაქო საზოგადოების წარმომადგენლების ძირითადი შეკრების ადგილია. ამასთან, სამოქალაქო საზოგადოების დღის პარალელურად, 2018 წლის 17 ივლისს, საქართველოს პარლამენტში გაიმართება ღია პარლამენტის დღე, რომელიც 24 ქვეყნისა და 12 პარლამენტის 200-ზე მეტ წარმომადგენელს უმასპინძლებს. ღონისძიებას გახსნის საქართველოს პარლამენტის თავმჯდომარე, ირაკლი კობახიძე. ღონისძიება 2 პანელისგან (პანელი 1 – კანონშემოქმედებითი ჩართულობის პოლიტიკა: კარგი პრაქტიკის მაგალითები და გამოწვევები, პანელი 2 – გამჭვირვალე და ანგარიშვალდებული პარლამენტები) შედგება.

პანელების შორის, შუალედური დისკუსიების გამართვა იგეგმება, რომლებიც საპარლამენტო დემოკრატიის დანერგვისათვის აუცილებელ ტექნოლოგიებსა და ინოვაციებს დაეთმობა და წარმოდგენილი იქნება როგორც პრეზენტაციები, ასევე სხვადასხვა სახელმწიფოების გამოცდილებები და მაგალითები.

საპარლამენტო ღიაობის დღის ორგანიზატორია საქართველოს პარლამენტი ღია მმართველობის პარტნიორობასთან (OGP) თანამშრომლობით, ხოლო მხარდამჭერები – ევროკავშირი (EU), გაეროს განვითარენის პროგრამა (UNDP), აშშ საერთაშორისო განვითარების სააგენტოს დემოკრატიული მმართველობის ინიციატივა (USAID/GGI), გერმანიის საერთაშორისო თანამშრომლობის საზოგადოება (GIZ), ეროვნული დემოკრატიული ინსტიტუტი (NDI) და ინფორმაციის თავისუფლების განვითარების ინსტიტუტი (IDFI).

18 ივლისს გახსნითი პლენარული სხდომა და ასევე მაღალი რანგის სესიები გაიმართება. განხილული იქნება საპარლამენტო ღიაობასთან დაკავშირებული ისეთი საკითხები, როგორიცაა გლობალური ანტიკორუფცია, მრავალმხრივი ინსტიტუტების როლი ღია მმართველობის რეფორმების მხარდაჭერაში, ღია მონაცემები, საჯარო სერვისების ინოვაცია, მონაწილეობითი ბიუჯეტის ინიციირება და შემუშავება და სხვა. თემები წარმოდგენილი იქნება მთავრობის, პარლამენტების, სამოქალაქო საზოგადოებისა და საერთაშორისო ორგანიზაციების წარმომადგენლების მიერ. სესიებს დაესწრებიან გიორგი მარგველაშვილი, საქართველოს პრეზიდენტი, მამუკა ბახტაძე, საქართველოს პრემიერ-მინისტრი, ირაკლი კობახიძე, საქართველოს პარლამენტის თავმჯდომარე და ასევე სხვადასხვა მონაწილე სახელმწიფოების პრეზიდენტები, პრემიერ-მინისტრები და სხვა მაღალი რანგის პირები.

გიორგი კლდიაშვილი, ინფორმაციის თავისუფლების განვითარების ინსტიტუტის (IDFI) აღმასრულებელი დირექტორი, განიხილავს ღია მმართველობის და OGP-ს შესაძლებელობებსა და გამოწვევებს აღმასავლური პარტნიორობის ფარგლებში.

19 ივლისს, სამიტი შემდეგი თემებით გაგრძელდება: განვითარებისათვის საბიუჯეტო გამჭვირვალობის გაძლიერება, ღია მონაცემების პროაქტიული გამოქვეყნება და ხელახლა გამოყენება, ღია მმართველობის ინიციატივები, ფემინისტური ღია მმართველობა, სამოქალაქო ჩართულობა და სხვა. განსაკუთრებული ყურადღება დაეთმობა საპარლამენტო OGP-სთან დაკავშირებულ საკითხებს და გიორგი კლდიაშვილი, ირინა ფრუიძესთან, ღია მმართველობის მუდმივმოქმედი საპარლამენტო საბჭოს თავმჯდომარესთან ერთად, წარმოადგენენ საკუთარ ხედვას იმის თაობაზე, თუ როგორ შეიცვალა ურთიერთობა პარლამენტსა და მოქალაქეებს შორის OGP-ს ოთხი გამოწვევის დანერგვის შედეგად.
სამიტი სხვადასხვა ლოკაციებზე, მათ შორის საქართველოს პარლამენტის შენობაში, ფილარმონიის დარბაზში, სასტუმრო „რუმსი“-სა და ფუნიკულორზე ჩატარდება.

IDFI-ის მოსაზრებები ღია მმართველობის პარტნიორობის (OGP) 2018-2019 წლების ეროვნულ სამოქმედო გეგმაზე

საქართველო ღია მმართველობის პარტნიორობას 2011 წელს შეუერთდა და გასული წლების განმავლობაში 3 სამოქმედო გეგმა შეიმუშავა სადაც შესული იყო მნიშვნელოვანი ვალდებულებები კორუფციის წინააღმდეგ ბრძოლის, გამჭვირვალობის და საჯარო სერვისების ეფექტიანობის და მოქალაქეთა მონაწილეობის გაზრდის კუთხით. OGP-ის ფარგლებში განხორცილებული წარმატებული რეფორმების შედეგად საქართველო 2016 წელს პარტნიორობის თანათავმჯდომარე, ხოლო 2017 წელს მისი თავმჯდომარე ქვეყანა გახდა. წინა წლებში, OGP-ის თავმჯდომარე ქვეყნებს შორის იყვნენ საფრანგეთი, გაერთიანებული სამეფო, აშშ და მექსიკა. OGP-ის თავმჯდომარეობა საქართველოსთვის არის უნიკალური შესაძლებლობა, რათა ქვეყანამ საკუთარი თავი წარმოაჩინოს როგორც დემოკრატიული მმართველობის სფეროში ლიდერმა ქვეყანამ და მისცეს მაგალითი სხვა სახელმწიფოებს რეფორმების განხორციელების კუთხით.

2018 წლის 17-19 ივლისს, თბილისში OGP-ის გლობალური სამიტი გაიმართება, რომელსაც დაესწრება 2,000-ზე მეტი ადამიანი მთელი მსოფლიოდან. ღია მმართველობის გლობალური სამიტი არის OGP-ის ყველაზე მნიშვნელოვანი ყოველწლიური ღონისძიება, სადაც სხვადასხვა სამუშაო შეხვედრებთან და განხილვებთან ერთად, საქართველოს მეოთხე ეროვნული სამოქმედო გეგმის წარდგენა მოხდება.

2018 წლის 28 ივნისს ღია მმართველობა საქართველოს სამდივნომ (იუსტიციის სამინისტროს ანალიტიკური დეპარტამენტი) ღია მმართველობა საქართველოს ფორუმის წევრ ორგანიზაციებს გაუზიარა ღია მმართველობის პარტნიორობის მეოთხე ეროვნული სამოქმედო გეგმის პირველადი ვერსია, სადაც შესულია ის ვალდებულებები, რომლებიც საქართველომ 2018-2019 წლებში უნდა განახორციელოს. ქვემოთ მოცემულია ინფორმაციის თავისუფლების განვითარების ინსტიტუტის (IDFI) შეფასებები OGP-ის 2018-2019 წლების სამოქმედო გეგმის შემუშავების პროცესის და დოკუმენტში არსებული ვალდებულებების შინაარსის შესახებ.

კონსულტაციის პროცესი

სამოქმედო გეგმის ვალდებულების განხილვა ფორუმის წევრი უწყებების მიერ 29 ივნისს გამართულ OGP-ის ფორუმზე მოხდა.

ვალდებულებების სამოქალაქო საზოგადოებისათვის გაზიარება შეხვედრის წინა დღეს მოხდა და ფორუმის წევრ არასამთავრობო ორგანიზაციებს არ მიეცათ საშუალება სიღრმისეულად დაემუშავებინათ ხელისუფლების მიერ წარმოდგენილი ინიციატივები და მოემზადებინათ შენიშვნები სამოქმედო გეგმის ვალდებულებებთან დაკავშირებით.

სამოქმედო გეგმის მეორე სამუშაო ვერსიის განხილვა ღია მმართველობა საქართველოს ფორუმის შეხვედრაზე 2018 წლის 6 ივლისს გაიმართა, სადაც OGP-ის სამდივნოს და პასუხისმგებელი უწყებების მიერ ხელახლა იქნა წარმოდგენილი ის ვალდებულებები, რომელთა მოდიფიკაცია მოხდა და აღინიშნა იმ ვალდებულებების შესახებ, რომლებიც ამოღებული იქნა.

ერთი კვირის განმავლობაში ჩატარებული ორი სამუშაო შეხვედრის მიუხედავად, IDFI უარყოფითად აფასებს სამოქმედო გეგმის შემუშავების პროცედურულ მხარეს, ვინაიდან ვალდებულებების შემუშავებაზე კონსულტაციები მხოლოდ იუსტიცის სამინისტროს ანალიტიკურ დეპარტამენტს და პასუხისმგებელ უწყებებს შორის ხდებოდა და სამუშაო პროცესში არ იყო უზრუნველყოფილი სამოქალაქო საზოგადოების მონაწილეობა.

სამწუხაროდ, OGP-ის ფორუმის წევრი არასამთავრობო ორგანიზაციებისთვის სამოქმედო გეგმის სამუშაო ვერსიის გაცნობა მხოლოდ მას შემდეგ მოხდა, რაც პასუხისმგებელი უწყებები და იუსტიციის სამინისტროს ანალიტიკური დეპარტამენტი უკვე შეჯერდნენ სამოქმედო გეგმაში წარსადგენ ვალდებულებებზე. ამასთანავე, უნდა აღინიშნოს ისიც, რომ სამოქალაქო საზოგადოებას არ მიეცა საკმარისი დრო პასუხისმგებელ საჯარო დაწესებულებებთან კონსულტაციების გასამართად. საგულისხმოა ისიც, რომ შინაგან საქმეთა სამინისტროს მიერ ვალდებულების წარმოდგენა მოხდა ძირითადი კონსულტაციების პროცესის შემდეგ, გლობალური სამიტის დაწყებამდე რამდენიმე დღით ადრე, რამაც ხელი შეუშალა ვალდებულების დახვეწისთვის რეკომენდაციების წარმოდგენას.

სამოქმედო გეგმის შემუშავების პროცესში არსებული კიდევ ერთი ხარვეზი შეეხება საქართველოს მასშტაბით ჩატარებული საჯარო კონსულტაციების შედეგებს. მიუხედავად იმისა, რომ 2018 წლის აპრილისა და მაისის თვეში საქართველოს სხვადასხვა ქალაქში OGP-ის ახალი სამოქმედო გეგმის შემუშავებისთვის საჯარო კონსულტაციები გაიმართა, ფორუმის შეხვედრებზე არ ყოფილა განხილული, ის თუ სამოქმედო გეგმის რომელი ვალდებულებები ეფუძნებოდა კონსულტაციების შედეგად მიღებულ რეკომენდაციებს და ინფორმაციას. იუსტიციის სამინისტროს ანალიტიკურ დეპარტამენტს ასევე არ წარმოუდგენია საჯარო კონსულტაციების შემაჯამებელი ანგარიში, სადაც მოცემული იქნებოდა ის შეთავაზებები და პრობლემები, რომლებიც გამოიკვეთა საქართველოს მასშტაბით გამართულ საჯარო კონსულტაციებზე.

შეთავაზებული ვალდებულებების ასახვა სამოქმედო გეგმაში

აღსანიშნავია ის ფაქტი, რომ წინა სამოქმედო გეგმებისგან განსხვავებით, 2018-2019 წლების სამოქმედო გეგმისათვის OGP-ის ფორუმის წევრმა ყველა აქტიურმა სამოქალაქო საზოგადოების ორგანიზაციამ საქართველოს მთავრობას, საკუთარ სარეკომენდაციო ვალდებულებებთან ერთად, წარუდგინა ერთი კონსოლიდირებული ინიციატივა, რომელიც დამოუკიდებელი ანტიკორუფციული სააგენტოს შექმნას ეხებოდა.

დამოუკიდებელი ანტიკორუფციული სააგენტოს შექმნის რეკომენდაცია საქართველოს მთავრობას IDFI-სთან ერთად წარუდგინეს საერთაშორისო გამჭვირვალობა საქართველომ, საქართველოს ახალგაზრდა იურისტთა ასოციაციამ და ღია საზოგადოების ფონდმა.

სამწუხაროდ, OGP-ის ფორუმის აქტიური არასამთავრობო ორგანიზაციის რეკომენდაცია დამოუკიდებელი ანტიკორუფციული სააგენტოს შექმნის შესახებ არ იქნა გათვალისწინებული საქართველოს მთავრობის მიერ.

ღია მმართველობის პარტნიორობის გლობალურმა სამდივნომ საქართველოს მისცა რეკომენდაცია, რომლის მიხედვითაც, წინა თავმჯდომარე ქვეყნების მსგავსად, თავმჯდომარეობის წელს საქართველომ უნდა გამოიყენოს შესაძლებლობა და პასუხისმგებლობა იმისთვის, რომ წარმოადგინოს უფრო ამბიციური ვალდებულებები და პროცესი უფრო მაღალი სტანდარტების დაცვით წარმართოს. აღნიშნული რეკომენდაციის მიუხედავად, საქართველოს მთავრობის მიერ შემოთავაზებული ეროვნული სამოქმედო გეგმის სისუსტეს სწორედ ასეთი ვალდებულებების ნაკლებობა წარმოადგენს. OGP-ის თავმჯდომარეობა უნიკალური შესაძლებლობა იყო ღია მმართველობის სფეროში საქართველოს საერთაშორისო დონეზე წარმოჩენისათვის, რისთვისაც ქვეყანას შეეძლო განეხორციელებინა ისეთი რეფორმები, რომელებიც გახდებოდა მაგალითი პარტნიორობის მოქმედი და მომავალი წევრი სახელმწიფოებისთვის. სამწუხაროდ, IDFI-ის შეფასებით, საქართველოს აღმასრულებელმა ხელისუფლებამ სათანადოდ ვერ გამოიყენა ეს შესაძლებლობა და დასამტკიცებლად წარმოადგინა ისეთი სამოქმედო გეგმა, რომელიც არ შეესაბამება OGP-ის წამყვანი ქვეყნის მიმართ არსებულ მოლოდინს.

IDFI-იმ 2018-2019 წლების სამოქმედო გეგმისთვის საჯარო დაწესებულებებს წარუდგინა შვიდი სარეკომენდაციო ვალდებულება, რომლებიც სწორედ ზემოთ აღნიშნული პრინციპების გათვალისწინებით შეიმუშავა. დამოუკიდებელი ანტიკორუფციული სააგენტოს შექმნის გარდა, ეს ვალდებულებები მოიცავდა:

1. საზღვარგარეთ რეგისტრირებული კომპანიების ბენეფიციარი მესაკუთრეების რეესტრის შექმნას;

2. გადაწყვეტილებების მიღების პროცესში მოქალაქეთა მონაწილეობის შესახებ საკანონმდებლო ჩარჩოს შემუშავებას;

3. ინფორმაციის პროაქტიული გამოქვეყნების არსებული სტანდარტის გაუმჯობესებას;

4. საჯარო მმართველობისა და ინოვაციების საკითხებში სახელმწიფო მინისტრის აპარატის შექმნას;

5. მთავრობის სხდომების საჯაროობის უზრუნველყოფას, მათ შორის სხდომების პირდაპირი ტრანსლაციის გზით;

6. სახელმწიფო შესყიდვებისა და სახელმწიფო აუქციონის პროცესში „ბლოკჩეინ“ ტექნოლოგიების დანერგვას;

7. სახელმწიფო შესყიდვები გამჭვირვალობის ასამაღლებლად ქვეკონტრაქტორების შესახებ გამჭვირვალობის გაზრდა და სავალდებულოდ გამოსაქვეყნებელი ინფორმაციის ნუსხის გაფართოება.

სამწუხაროდ 2018-2019 წლების სამოქმედო გეგმის პროექტში ვერ მოხვდა IDFI-ის მიერ შეთავაზებული ვერც ერთი ვალდებულება.

სამოქმედო გეგმაში საყურადღებოა ისიც, რომ შინაარსობრივად განსაკუთრებით სუსტია საჯარო სექტორში კეთილსინდისიერების ამაღლების გამოწვევის თავი. ეს საკითხი განსაკუთრებით პრობლემურია იმის გათვალისწინებით, რომ OGP-ის საქართველოს თავმჯდომარეობის ხედვის დოკუმენტით გათვალისწინებული ერთ-ერთი სტრატეგიული მიმართულება გამჭვირვალეობის გაზრდა და კორუფციის წინაღმდეგ ბრძოლაა.

გარდა ამისა, საქართველო OGP-ის ანტიკორუფციული სამუშაო ჯგუფის წევრიც არის და თავმჯდომარეობის ხედვის დოკუმენტში აქცენტი სწორედ კორუფციის წინააღმდეგ ბრძოლის კუთხით გამოცდილების გაზიარებაზე და ამ სფეროს სხვადასხვა კომპონენტების მოწინავე პოზიციაზე წამოწევაზე არის გაკეთებული. საბოლოო ჯამში, შეიძლება ითქვას, რომ საქართველოს მთავრობის მიერ შემოთავაზებული ვალდებულებები ვერ პასუხობს იმ მოლოდინებს, რომელიც საქართველოს მიერ წარსადგენი სამოქმედო გეგმის მიმართ არსებობდა.

პასუხისმგებელი უწყებების მიერ შემოთავაზებული ვალდებულებები

2018-2019 წლების სამოქმედო გეგმის ბოლო სამუშაო ვერსიაში სულ შესულია 21 ვალდებულება, საიდანაც რვა ვალდებულება წარმოდგენილია ოზურგეთის, ზუგდიდის, ბათუმის, ახალციხის, ქუთაისის და დედოფლისწყაროს მუნიციპალიტეტების მიერ, ერთი ვალდებულება წარმოდგენილია საქართველოს უზენაესი სასამართლოს მიერ, ერთი ვალდებულება სახელმწიფო აუდიტის სამსახურის მიერ, ერთი ვალდებულება სახელმწიფო შესყიდვების სააგენტოს მიერ, ხოლო დანარჩენი 10 ვალდებულება აღმასრულებელი ხელისუფლების სხვადასხვა სამინისტროების, საქვეუწყებო დაწესებულებებისა და საჯარო სამართლის იურიდიული პირების მიერ.

მიუხედავად იმისა, რომ სამოქმედო გეგმის ვალდებულებათა აბსოლუტური უმრავლესობა არ არის ამბიციური და მიზნად არ ისახავს მნიშვნელოვანი რეფორმის განხორციელებას, დოკუმენტში არსებობს კარგი მაგალითებიც. მაგალითად, IDFI პოზიტიურად აფასებს საქართველოს უზენაესი სასამართლოს მიერ წარმოდგენილ ვალდებულებას, რომელიც სასამართლო გადაწყვეტილებების გამოქვეყნების ელექტრონული სისტემის შექმნას/გაუმჯობესებას ეხება, ვინაიდან აღნიშნული ვალდებულება მნიშვნელოვნად გააუმჯობესებს საქართველოში სასამართლო გადაწყვეტილებების ხელმისაწვდომობას, რაც ამჟამად დიდ გამოწვევას წარმოადგენს. IDFI ასევე დადებითად აფასებს სსიპ – სახელმწიფო ქონების ეროვნული სააგენტოს მიერ სახელმწიფოს წილობრივი მონაწილეობით შექმნილი საწარმოებისთვის კორპორაციული მართვის სახელმძღვანელოს შექმნის ვალდებულებას, რომელიც პასუხისმგებელ უწყებას IDFI-იმ და საქართველოს ახალგაზრდა იურისტთა ასოციაციამ ერთობლივად შესთავაზეს. თუმცა, როგორც ზემოთ იქნა აღნიშნული, OGP-ის სტანდარტებთან შესაბამისი ვალდებულებები არ ცვლის ზოგად სურათს სამოქმედო გეგმის ამბიციურობასთან დაკავშირებით და მთლიანობაში დოკუმენტის პირველადი ვერსია უარყოფითად შეიძლება შეფასდეს.

შემოთავაზებული სამოქმედო გეგმის ძირითადი ვალდებულებები იმეორებენ წინა სამოქმედო გეგმებში არსებული ვალდებულებების შინაარსს და ძირითადად არსებული სისტემის გაუმჯობესებას გულისხმობენ. მაგალითისათვის, ასეთ ვალდებულებად შეიძლება ჩაითვალოს იუსტიციის სახლში არსებული სერვისების შშმ პირთათვის ადაპტირება. მიუხედავად იმისა, რომ მოწყვლადი ჯგუფებისთვის სახელმწიფო სერვისების ხელმისაწვდომობის გაზრდა ცალსახად მნიშვნელოვანი ინიციატივაა, ვალდებულება არ ქმნის ისეთ მნიშვნელოვან სიახლეს, რომელიც ამბიციურ ვალდებულებად შეიძლება ჩაითვალოს. მსგავს ვალდებულებად ასევე შეიძლება ჩაითვალოს სახელმწიფო სერვისებზე ხელმისაწვდომობის გაზრდისათვის ერთიანი ავთენტიფიკაციის სისტემის დანერგვა, რომელიც საშუალებას მიცემს მოქალაქეებს ონლაინ სერვისებით სარგებლობისას გამოიყენონ ავთენტიფიკაციის ერთიანი სისტემა და უარი თქვან ყველა საჯარო დაწესებულების ვებგვერდზე ცალ-ცალკე რეგისტრაციაზე.

შეჯამების სახით შეიძლება ითქვას, რომ საქართველოს მთავრობის მიერ წარმოდგენილ OGP-ის სამოქმედო გეგმას აკლია ამბიციური და ინოვაციური ვალდებულებები, რომლებიც ღია მმართველობის დამკვიდრებისათვის მნიშვნელოვან წინ გადადგმულ ნაბიჯად შეფასდებოდა და გახდებოდა მაგალითი OGP-ის წევრი სახელმწიფოებისთვის.

საქართველოს პარლამენტმა საპარლამენტო ღიაობის რიგით მესამე სამოქმედო გეგმაზე მუშაობა დაასრულა

საქართველოს პარლამენტმა 2018-2019 წლების საპარლამენტო ღიაობის სამოქმედო გეგმის ვალდებულებების შემუშავება დაასრულა. ვალდებულებები მოიცავს: პარლამენტის მიერ 2030 წლის გაეროს მდგრადი განვითარების მიზნების დღის წესრიგის შესრულების ხელშეწყობასა და მონიტორინგს, მოქალაქეთა წინაშე ანგარიშვალდებულებისა გაზრდას, საპარლამენტო დემოკრატის შესახებ საზოგადოების ცნობიერების ამაღლებას და მთავრობის საქმიანობის ღიაობასა და გამჭვირვალობაზე საპარლამენტო კონტროლის გაზრდას.

7 ივნისს, ღია მმართველობის მუდმივმოქმედმა საპარლამენტო საბჭომ და საბჭოსთან არსებულმა საკონსულტაციო ჯგუფმა რიგით მესამე სამოქმედო გეგმისათვის (2018-2019) შემუშავებული 7 ვალდებულება განიხილა. ღონისძიების ორგანიზატორი იყო საქართველოს პარლამენტი, ევროკავშირის (EU), გაეროს განვითარების პროგრამის (UNDP) და ინფორმაციის თავისუფლების განვითარების ინსტიტუტის (IDFI) მხარდაჭერით.

შეხვედრის მონაწილეებს მისასალმებელი სიტყვით მიმართეს ღია მმართველობის მუდმივმოქმედი საპარლამენტო საბჭოს თავმჯდომარემ – ირინა ფრუიძემ, საქართველოში ევროკავშირის დელეგაციისმმართველობის სექტორის კოორდინატორმა – სოფი ჰუე გერიშმა, UNDP დემოკრატიული მმართველობის ჯგუფის ხელმძღვანელმა – გიგი ბრეგაძემ და IDFI-ის აღმასრულებელმა დირექტორმა – გიორგი კლდიაშვილმა.

„წინა სამოქმედო გეგმების მსგავსად, მესამე გეგმა პარლამენტის წევრების, ადგილობრივი ხელისუფლების, სამოქალაქო საზოგადოებისა და ახალგაზრდების აქტიური ჩართულობის შედეგად, ერთობლივად შემუშავდა. ახალი სამოქმედო გეგმა მოიცავს შვიდ ამბიციურ ვალდებულებას, რომელთაგან თითოეული კი აერთიანებს მრავალ ამოცანას, რომელთა განხორციელებაც საქართველოს პარლამენტმა მომდევნო 2 წლის განმავლობაში უნდა უზრუნველყოს. როგორც ყოველთვის, სამოქმედო გეგმის მთავარ მიზანს საქართველოს პარლამენტის ღიაობისა და მოქალაქეების წინაშე ანგარიშვალდებულების ხელშეწყობა წარმოადგენს.“ – განაცხადა ღია მმართველობის მუდმივმოქმედი საპარლამენტო საბჭოს თავმჯდომარემ ირინა ფრუიძემ.

საქართველოში ევროკავშირის დელეგაციის მმართველობის სექტორის კოორდინატორმა სოფი ჰუე გერიშმა, კიდევ ერთხელ დაადასტურა, ევროკავშირის მხარდაჭერა საქართველოს პარლამენტის მიერ წარმომადგენლობითი უფლებამოსილების განხორციელებასა და მოქალაქეების წინაშე ღიაობის ხელშეწყობაში.

„საჯარო პოლიტიკის და კანონშემოქმედებით პროცესში მოქალაქეთა ჩართულობა ძალზედ მნიშვნელოვანია დემოკრატიული საზოგადოებისთვის. საკანონმდებლო პროცესების ღიაობა, პარლამენტის მიერ განხილულ კანონპროექტებთან დაკავშირებულ ინფორმაციაზე წვდომის გამარტივებით, ხელს უწყობს მოქალაქეების აქტიურ ჩართულობას პოლიტიკის შემუშავებაში და ასევე აძლევს მათ შესაძლებლობას გავლენა მოახდინონ საკანონმდებლო დღის წესრიგზე“ – განაცხადა სოფი ჰუე გერიშმა.

საპარლამენტო ღიაობის 2018-2019 წლების სამოქმედო გეგმისათვის შემოთავაზებული იდეები  შეგროვდა საქართველოს 7 ქალაქში – თელავი, რუსთავი, მარნეული, ახალციხე, ქუთაისი, ბათუმი, თბილისი – გამართული საჯარო კონსულტაციების დროს 2018 წლის მარტსა და აპრილში. ახალი სამოქმედო გეგმა ასევე მოიცავს ადგილობრივი მუნიციპალიტეტების, კერძო სექტორისა და ახალგაზრდების მიერ (კონკურსი – „შენი იდეა ღია პარლამენტისთვის“) წარმოდგენილ ვალდებულებებს.

საჯარო კონსულტაციები ორგანიზებული იყო საქართველოს პარლამენტის მიერ, ევროკავშირის, UNDP-სა და IDFI-ს მხარდაჭერით.

IDFI-ის რეკომენდაციები ღია მმართველობა საქართველოს 2018-2020 წლების სამოქმედო გეგმისთვის

ღია მმართველობის პარტნიორობისსაქართველოს თავმჯდომარეობის ფარგლებში, გადამწყვეტი მნიშვნელობა აქვს იმ ვალდებულებებს, რომლებსაც ქვეყანა ეროვნული სამოქმედო გეგმით აიღებს.

წინა სამოქმედო გეგმებისგან განსხვავებით, თავმჯდომარეობის წელს შემუშავებული სამოქმედო გეგმა განსხვავებული, უფრო ამბიციური და ტრანსფორმაციული უნდა იყოს. ერთი მხრივ, მნიშვნელოვანია, რომ სამოქმედო გეგმით გათვალისწინებული ვალდებულებები მაგალითად იქნას გამოყენებული პარტნიორობის სხვა ქვეყნების მიერ, ხოლო, მეორე მხრივ, აუცილებელია, რომ სამოქმედო გეგმის ვალდებულებები ადგილობრივად ღია მმართველობის თვალსაზრისით მნიშვნელოვანი ეფექტის მომტანი იყოს.

ამ ორი მიზნის მისაღწევად, „ინფორმაციის თავისუფლების განვითარების ინსტიტუტი“ (IDFI) წარმოადგენს ღია მმართველობის პარტნიორობის 2018-2020 წლების ეროვნული სამოქმედო გეგმის სარეკომენდაციო ვალდებულებებს.

იხილეთ IDFI-ის რეკომენდაციები აქ: https://bit.ly/2J25icT

 

ახალგაზრდების იდეები ღია პარლამენტისთის

ახალგაზრდული კონკურსის – „შენი იდეა ღია პარლამენტისთვის“ გამარჯვებულების ვინაობა ცნობილია. რუსუდან მგელაძე, კალენიკე ურიდია და შალვა დეკანოზიშვილი ის სამი ახალგაზრდაა, რომელთა იდეებიც პარლამენტის ღია და გამჭვირვალე მმართველობის მუდმივმოქმედმა საბჭომ ოფიციალურად მოიწონა და განიხილავს მესამე, 2018-2019 წლების ღია პარლამენტის სამოქმედო გეგმის შემუშავების პროცესში.

რუსუდან მგელაძის და კალენიკე ურიდიას იდეები ონლაინ პლებისციტს ეხება და მათი მიზანია ინოვაციებისა და ტექნოლოგიების გამოყენებით საზოგადოების ჩართულობის გაზრდა საკანონმდებლო საქმიანობაში.

„ძალიან ბევრი ვიფიქრე იმის შესახებ, თუ რა იქნებოდა მნიშვნელოვანი და რეალური შედეგის მომტანი ჩვენი საზოგადოებისთვის. რადგან ტექნოლოგიების ეპოქაში ვცხოვრობთ, გადავწყვიტე, რომ აქცენტი ამ მიმართულებით განვითარებაზე გამეკეთებინა. ჩემი იდეაა პარლამენტის ონლაინ აპლიკაციას დაემატოს კანონპროექტზე კომენტარების დატოვების, საზოგადოების გამოკითხვის და ხმის მიცემის ფუნქცია,“ – ამბობს კალენიკე ურიდია, რომელიც 31-ე საჯარო სკოლის მე-11 კლასის მოსწავლეა.

„ზოგადად, პლებისციტი აპრობირებული მეთოდია მსოფლიოს მასშტაბით და ვფიქრობ, ეს უნიკალური შესაძლებლობაა ჩვენი საზოგადოებისთვის, რომ უკეთ გაეცნოს და გამოხატოს საკუთარი აზრი მისაღებ კანონპროექტებთან დაკავშირებით,“ – ამბობს გრიგოლ რობაქიძის სახელობის უნივერსიტეტის საჯარო მმართველობისა და პოლიტიკის სკოლის მე-2 კურსის სტუდენტი რუსუდან მგელაძე.

პარლამენტის ვებგვერდის მობილური აპლიკაციის დახვეწას ეხება კონკურსის მესამე გამარჯვებულის, თბილისის სახელმწიფო უნივერსიტეტის მე-4 კურსის სამართლის ფაკულტეტის სტუდენტის შალვა დეკანოზიშვილის იდეა. მისი აზრით, „კარგი იქნება, რომ მობილურ აპლიკაცია – GეოPარლიამენტ-ს დაემატოს შეტყობინების დატოვების ფუნქცია და ასევე მასში მოცემული ინფორმაცია ხელმისაწვდომი გახდეს რამდენიმე ენაზე, მათ შორის საქართველოს ტერიტორიაზე ეროვნული უმცირესობების მოთხოვნილებათა გათვალისწინებით.“

„ასევე, ვფიქრობ კარგი იქნება, რომ აპლიკაციის მეშვეობით მოქალაქეს ჰქონდეს საშუალება დაუკავშირდეს თავის მაჟორიტარ დეპუტატს საკანონმდებლო ორგანოში, რისთვისაც საჭიროა აპლიკაციას ჰქონდეს ანგარიშის შექმნის ფუნქცია და მომხმარებელთა იურიდიული მისამართის მიხედვით დანაწილება.“ – ამბობს შალვა დეკანოზიშვილი.

„ღია მმართველობა გადამწყვეტი და მნიშვნელოვანია დემოკრატიული სახელმწიფოსთვის, ის ითვალისწინებს საზოგადოების მაქსიმალურ მონაწილეობას ქვეყნის მმართველობის სისტემაში. სწორედ ამიტომ ვფიქრობ, რომ ახალგაზრდების, როგორც ჩვენი საზოგადოების უმნიშვნელოვანესი ნაწილის, ჩართულობა ღია მმართველობის განვითარების პროცესებში არის ძალზედ მნიშვნელოვანი. ამ კონკურსმა ახალგაზრდებს მისცა შესაძლებლობა ეფიქრათ და გაეზიარებინათ მათი იდეები იმის შესახებ, თუ რა სჭირდება საქართველოს პარლამენტს იმისთვის, რომ გახდეს უფრო ღია საზოგადოებისთვის,“ – აღნიშნა IDFI-ის პროგრამების დირექტორმა ლევან ავალიშვილმა.

ახალგაზრდებმა უკვე წარუდგინეს „ღია და გამჭვირვალე მმართველობის მუდმივმოქმედ საპარლამენტო საბჭოსა“ და საბჭოსთან არსებულ საკონსულტაციო ჯგუფის წევრებს საკუთარი იდეები. ამას გარდა, იდეის ავტორებს შესაძლებლობა ექნებათ დაესწრონ 17-19 ივლისს თბილისში გამართულ ღია მმართველობის პარტნიორობის გლობალურ სამიტს, რომელსაც 70 ქვეყნის 3000-ზე მეტი წარმომადგენელი დაესწრება.

ახალგაზრდული კონკურსი „შენი იდეა ღია პარლამენტისთვის“ ჩატარდა საქართველოს პარლამენტის მიერ, ევროკავშირის (EU), გაეროს განვითარების პროგრამის (UNDP) და ინფორმაციის თავისუფლების განვითარების ინსტიტუტის (IDFI) დახმარებით. მისი მიზანი იყო ღია პარლამენტის შესახებ ახალგაზრდების ცნობიერების ამაღლება და 2018-2019 წლების სამოქმედო გეგმისთვის მათ მიერ მოფიქრებული და შერჩეული ვალდებულებების წარდგენა.